NGHỊ ĐỊNH 168/2026/NĐ-CP: CHÍNH SÁCH MỚI VÌ CHẤT LƯỢNG DÂN SỐ VÀ AN SINH BỀN VỮNG

Hỗ trợ tài chính trực tiếp khi sinh con: Khuyến khích mức sinh hợp lý

Một trong những nội dung được người dân quan tâm nhất là chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con. Theo Nghị định 168, mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con đối với các trường hợp: phụ nữ là người dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ cư trú tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp; hoặc phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.

Việc chi trả sẽ được thực hiện thông qua hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân số, giúp tinh giản tối đa các thủ tục hành chính cho người dân.

Tăng cường sàng lọc trước sinh và sơ sinh: Vì một tương lai khỏe mạnh

Nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh, tật bẩm sinh và nâng cao chất lượng dân số, Nghị định quy định rõ danh mục các bệnh ưu tiên thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Theo đó, sàng lọc trước sinh tập trung vào 04 bệnh, tật bẩm sinh phổ biến gồm: Hội chứng Down (tam bội thể 21), Hội chứng Edwards (tam bội thể 18), Hội chứng Patau (tam bội thể 13) và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh). Đối với sàng lọc sơ sinh, ưu tiên phát hiện sớm 05 bệnh gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Đặc biệt, kể từ ngày 01/7/2026, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được miễn phí sử dụng các gói dịch vụ sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Đồng thời, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 900.000 đồng/trường hợp sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng/trường hợp sàng lọc sơ sinh cho các cơ sở y tế thực hiện, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời nhằm bảo đảm cho trẻ em có một khởi đầu khỏe mạnh ngay từ những năm đầu đời.

Chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi

Nghị định 168 chú trọng xây dựng hệ sinh thái an sinh bền vững thông qua việc cung cấp kiến thức, kỹ năng chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và khuyến khích phát triển các mô hình câu lạc bộ, điểm chăm sóc ban ngày tại cộng đồng. Theo quy định, hoạt động của các câu lạc bộ tập trung vào việc hướng dẫn tự chăm sóc sức khỏe, tổ chức giao lưu văn hóa và thể dục dưỡng sinh giúp người cao tuổi duy trì kết nối xã hội. Đặc biệt, các điểm chăm sóc ban ngày đóng vai trò là nơi hỗ trợ phục hồi chức năng, tư vấn y tế và sinh hoạt hằng ngày dưới sự quản lý trực tiếp của trạm y tế cấp xã. Để vận hành hiệu quả các mô hình này, Nhà nước huy động sự tham gia tích cực của đội ngũ tình nguyện viên, cộng tác viên dân số và nhân viên y tế cơ sở đã được đào tạo bài bản về kỹ năng chuyên môn. Việc cụ thể hóa các quy định tại Nghị định chính là giải pháp căn cơ để đảm bảo người cao tuổi được chăm sóc toàn diện, sống vui và sống khỏe ngay tại địa phương

Đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ cộng tác viên dân số

Nhằm củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới dân số tại cơ sở, Nghị định quy định chế độ thù lao hàng tháng đối với cộng tác viên dân số theo mức lương cơ sở, bảo đảm phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Cụ thể, mức thù lao bằng 0,5 lần mức lương cơ sở được áp dụng đối với cộng tác viên dân số tại thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên hoặc địa bàn thuộc vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Đối với các địa bàn còn lại, cộng tác viên dân số được hưởng mức thù lao bằng 0,4 lần mức lương cơ sở. Chính sách này góp phần ghi nhận vai trò, động viên đội ngũ cộng tác viên dân số tiếp tục phát huy trách nhiệm trong công tác tuyên truyền, quản lý và cung cấp thông tin dân số ngay từ cơ sở, qua đó nâng cao chất lượng công tác dân số trong tình hình mới.

Nghị định 168/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng cụ thể hóa Luật Dân số 2025, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với công tác giống nòi. Để Nghị định sớm đi vào cuộc sống, mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu và tham gia các chương trình sàng lọc, chăm sóc sức khỏe vì hạnh phúc của mỗi gia đình và sự phát triển bền vững của quê hương.

Thu Hà