ĐÁNH GIÁ 5 NĂM THỰC HIỆN ĐỀ ÁN 520: NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐỘI NGŨ LÀM CÔNG TÁC DÂN SỐ TỪ CƠ SỞ

Khảo sát thực tế để đánh giá hiệu quả Đề án 520

Thực hiện Kế hoạch số 808/KH-BYT của Bộ Y tế và Công văn số 349/CLCSYT-XHHYT&DS của Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, ngày 24/6/2026, đoàn công tác gồm đại diện Cục Dân số, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế) phối hợp với Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã tổ chức khảo sát, đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Đề án 520 tại Trạm Y tế phường Sơn Nam và Trạm Y tế xã Hưng Hà.

Đại diện Phòng Tổ chức cán bộ và Hợp tác quốc tế (Cục Dân số) phát biểu ý kiến

Tham dự hội nghị có ông Đặng Trần Thắng - Phó Trưởng phòng Tổ chức cán bộ và Hợp tác quốc tế (Cục Dân số); ông Nguyễn Văn Hùng - Phó Trưởng khoa Xã hội học Y tế và Dân số (Viện Chiến lược và Chính sách Y tế); bà Nguyễn Thị Vân - Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên cùng đại diện phòng Văn hóa - Xã hội, UBND cấp xã, Trạm Y tế và mạng lưới cộng tác viên (CTV) dân số tại địa bàn.

Trạm Y tế phường Sơn Nam và xã Hưng Hà nỗ lực chuẩn hóa đội ngũ dân số

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, mặc dù chịu ảnh hưởng không nhỏ của đại dịch COVID-19 trong những năm đầu triển khai và những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính, các địa phương vẫn nỗ lực duy trì công tác đào tạo, bồi dưỡng, từng bước nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác dân số.

Đại diện Trạm Y tế phường Sơn Nam báo cáo kết quả triển khai Đề án 520

Tại phường Sơn Nam, sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính từ tháng 7/2025, quy mô dân số và phạm vi quản lý tăng lên đáng kể trong khi bộ máy Trạm Y tế đang trong quá trình kiện toàn, nhiều cán bộ phải gánh vác cùng lúc nhiều nhiệm vụ. Tuy nhiên, địa phương vẫn đạt kết quả tích cực khi 100% cán bộ trực tiếp phụ trách công tác dân số được tham gia tập huấn chuyên môn; 4 cán bộ hoàn thành chương trình đào tạo nghiệp vụ Dân số - Kế hoạch hóa gia đình đạt chuẩn chức danh nghề nghiệp; 96% CTV dân số được đào tạo, bồi dưỡng. Bên cạnh các kết quả đạt được, địa phương cũng đối mặt với thách thức lớn khi số lượng CTV dân số giảm khoảng 20 người do tuổi cao, nghỉ công tác hoặc chưa đáp ứng được yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin trong kỷ nguyên số, tạo ra áp lực lên lực lượng nhân sự còn lại.

Tại xã Hưng Hà, công tác đào tạo tiếp tục được quan tâm với nhiều nội dung đổi mới, bám sát yêu cầu chuyển đổi từ Kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và phát triển. Đội ngũ cán bộ đã được bồi dưỡng các chuyên đề thiết thực như tư vấn sức khỏe trước hôn nhân, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Xã hiện duy trì mạng lưới 47 CTV dân số hoạt động tại cơ sở. Dù vậy, việc đào tạo cho Ban Chỉ đạo công tác dân số còn hạn chế; trình độ, kỹ năng giữa các CTV chưa đồng đều, trong khi mức kinh phí hỗ trợ còn thấp nên việc thu hút và duy trì lực lượng CTV gặp nhiều khó khăn.

Cộng tác viên dân số xã Hưng Hà chia sẻ kinh nghiệm triển khai công tác dân số tại cộng đồng

Đào tạo phải bám sát nhu cầu thực tiễn

Đánh giá kết quả triển khai Đề án 520 tại cơ sở, ông Đặng Trần Thắng, Phó Trưởng phòng Tổ chức cán bộ và Hợp tác quốc tế (Cục Dân số), ghi nhận các địa phương đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, số liệu minh chứng, phản ánh khá toàn diện kết quả đào tạo giai đoạn 2021-2025 cũng như nhu cầu đào tạo trong giai đoạn tiếp theo.

Đại diện Viện Chiến lược và Chính sách Y tế đánh giá kết quả triển khai Đề án tại phường Sơn Nam

Ở góc độ nghiên cứu và hoạch định, ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Trưởng khoa Xã hội học Y tế và Dân số (Viện Chiến lược và Chính sách Y tế) đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng kết quả đào tạo, đồng thời có sự chọn lọc nội dung đào tạo thực sự phù hợp đối với lực lượng cộng tác viên dân số.  Theo ông Hùng, đối với lực lượng CTV là "cánh tay nối dài" sát dân nhất, cần đặc biệt ưu tiên bồi dưỡng các kỹ năng mềm như truyền thông, tư vấn trực tiếp, vận động thay đổi hành vi và cập nhật kiến thức nền tảng. Địa phương cần tránh việc triển khai quá nhiều nội dung mang tính kỹ thuật y tế chuyên sâu, nhằm bảo đảm phù hợp với chức năng và năng lực thực tế của mạng lưới CTV cơ sở.

Kiến nghị hoàn thiện chính sách và chuyển đổi số công tác dân số

Tại hội nghị, đại diện các địa phương đã thẳng thắn đưa ra nhiều kiến nghị cấp bách nhằm tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng về chương trình đào tạo thống nhất theo vị trí việc làm; xây dựng hệ thống học liệu số và phần mềm đào tạo trực tuyến để tạo điều kiện cho cán bộ cơ sở có thể tự học, tham gia học tập thường xuyên không phụ thuộc vào khoảng cách địa lý.

Đại diện Chi cục Dân số và trẻ em tỉnh phát biểu tại hội nghị

Chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn 2026-2030

Qua đợt khảo sát thực tế cho thấy, sau hành trình 5 năm triển khai, Đề án 520 đã bước đầu nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng truyền thông và quản lý của đội ngũ cán bộ làm công tác dân số tại cơ sở, từng bước đáp ứng yêu cầu chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Trước áp lực của xu hướng già hóa dân số nhanh, yêu cầu của công cuộc chuyển đổi số và mô hình tổ chức mới của chính quyền địa phương, giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi những giải pháp quyết liệt hơn về công tác đào tạo, bồi dưỡng. Việc tiếp tục đầu tư nguồn lực cho công tác đào tạo, củng cố hệ thống thông tin và liên thông dữ liệu sẽ là những mắt xích then chốt để bảo đảm thực hiện thắng lợi các mục tiêu dài hạn của Đề án 520.

THU HÀ